بابا صفرى
284
اردبيل در گذرگاه تاريخ ( فارسى )
ايوانى است كه طاق ضربى دارد و با شاهنشينى كه در ضلع جنوب غربى مسجد ساخته شده قرينه مىباشد . با اين تفاوت كه ايوان شاهنشين با پنجرهء مشبك بزرگى ، كه قبلا از آن ياد كردهايم ، بصحن اصلى بقعه مربوط است در حالى كه ايوان مقابل با ديوارى از شهيدگاه جدا گشته است ، بين ايوان و شبستان مسجد پنجرهء قديمى زيبائى است كه به علت عدم مراقبت و گرد گرفتگى تهديد مىشود . علاوه بر اين پنجره منبر بسيار قديمى و با ارزشى نيز در آن مسجد است كه به علت ريزش سقف در معرض تلف مىباشد . اين منبر گويا در داخل مسجد ساخته شده است زيرا بيرون بردن آن از در و پنجره ، به علت بزرگى اين و عدم گنجايش آنها ، ميسر نيست . در حال حاضر چون ادارهء باستانشناسى با شكافتن موقتى ديوار كنار يكى از درها موافقت ندارد بيم آن ميرود كه با افتادن تيرهاى پوسيدهء سقف بلند مسجد اين منبر تاريخى نيز شكسته شده از بين برود . قبل از آنكه چينىخانه بسال 1057 ساخته شود مسجد جنتسرا محل نگهدارى كتابها و اشياء ديگر بقعه بود ولى پس از احداث آن بنا اشياء مذكور را بدانجا انتقال دادند و مسجد را براى استفاده در امور دينى آماده ساختند . اين مسجد تا چندى پيش داير بوده ولى كمكم به علت پوسيدگى و ريزش بعضى از تيرهاى سقف استفاده از آن منتفى شده و امروزه سقف آن به كلى از حيز انتفاع افتاده است . « 1 » چنان كه قبلا هم اشاره كردهايم در سمت شمالى ايوان جنوب غربى جنتسرا درى بدالان باريكى باز مىشود و در ورودى مسجد در اين دالان است . در ديوارهاى داخلى مسجد نيز چندين در است كه بطور قرينه احداث گرديده بعضى بمحوطهء پشت مسجد ، يعنى شهيدگاه ، و برخى براهروها باز مىشود . طاقهاى بالاى اين درها در قديم با كاشى معرق مزين بوده ولى بمرور ايام از بين رفته است و باقيماندهء مختصر آن نمونهاى از ظرافت و رنگآميزى صنعت كاشىسازى در تاريخ ايجاد آن بنا مىباشد . طاق اصلى مسجد و قسمتى از بالاى ديوار با نقشهاى طلائين دوران صفويه منقوش بوده است ولى امروز از آنها نيز اثرى نيست .
--> ( 1 ) - گويا اخيرا برنامههائى براى تعمير و مرمت آن تهيه شده است .